10 Ocak… Takvim yapraklarında “Çalışan Gazeteciler Günü” olarak duran ama sahada, sokakta, adliye koridorlarında, belediye önlerinde çoğu zaman karşılığı olmayan bir gün. Her yıl birkaç mesaj, birkaç temenni, birkaç süslü cümle… Ertesi gün ise yine aynı gerçek: güvencesizlik, baskı, sansür ve ekonomik çıkmaz.
Bugün gazetecilerin önemli bir kısmı, yaptığı işten çok yaptığı işin bedelini düşünüyor. Haber yazarken kelimeleri değil, sonuçlarını tartıyor. Bir başlık, bir fotoğraf, bir cümle; işten atılma, soruşturma, dava ya da hedef gösterilme sebebi olabiliyor. Gazetecilik, kamunun haber alma hakkı için yapılması gereken bir meslek olmaktan çıkıp, “ne kadar ileri gidebilirim” sınırları içinde icra edilen bir alana sıkıştırılmış durumda.
Ekonomik tablo ise başka bir yarayı işaret ediyor. Düşük maaşlar, sigortasız çalışma, geç ödenen ücretler ve artan hayat pahalılığı… Birçok gazeteci ikinci bir iş yapmak zorunda kalıyor. Mesleğin itibarıyla geçim derdi arasına sıkışan gazeteciler, kalemini değil sabrını tüketiyor.
Yerel basın bu tablonun en kırılgan halkası. Bir yandan kamu yararı için haber yapmaya çalışırken, diğer yandan ilan ve reklam baskısıyla boğuşuyor. Eleştirel bir haber, bir kurumdan gelecek tek ilanı kaybetme korkusuna dönüşebiliyor. Bu da özgür gazeteciliğin önüne görünmez ama çok etkili bir duvar örüyor.
Daha da acısı, gazetecilerin yalnızlaştırılması. Meslektaşına yapılan bir haksızlık, çoğu zaman “bana dokunmayan yılan” sessizliğiyle geçiştiriliyor. Oysa gazeteciliğe yönelik her baskı, yalnızca bir kişiye değil, toplumun tamamının haber alma hakkına yöneltilmiş bir tehdittir.
10 Ocak, bu yüzden bir kutlama günü olmaktan çok, bir hatırlatma günü olmalı. Gazeteciliğin ne kadar zor şartlar altında yapıldığını, bu mesleğin neden korunması gerektiğini ve basın özgürlüğünün neden bir lüks değil, zorunluluk olduğunu hatırlatma günü…
Çiçeklerle, mesajlarla değil; güvenceli çalışma koşullarıyla, ifade özgürlüğüyle, ekonomik ve hukuki destekle anlam kazanacak bir gün 10 Ocak.
Aksi halde bu gün, sadece takvimde kalan bir başlıktan ibaret olmaya devam edecek.
