EMEK HABER- İnsan Hakları Derneği (İHD), Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde 2024 yılının ilk altı ayında yaşanan insan hakları ihlallerine ilişkin raporunu açıkladı. Raporda, bölgede yoğunlaşan ve sistematik hale gelen insan hakları ihlalleri detaylı bir şekilde ele alındı.
Rapora göre, bölgedeki otoriter politikalar ve şiddete dayalı uygulamalar sonucu, kolluk görevlileri tarafından gerçekleştirilen keyfi öldürmeler ve orantısız güç kullanımları, yaşam hakkı ihlallerinin başında geliyor. İlk altı ayda, 1 kişi kolluk kuvvetlerinin ateşi sonucu hayatını kaybederken, 4 kişi yaralandı. Ayrıca, resmi hata ve ihmaller sonucu en az 18 kişi yaşamını yitirdi, 76 kişi yaralandı.
Diyarbakır ve Mardin'de DEDAŞ’ın bakımını yapmadığı elektrik tellerinden çıkan yangın sonucu 15 yurttaşın hayatını kaybetmesi, raporda dikkat çekilen diğer bir önemli olay oldu.
Raporda, kadın ve çocukların yaşam haklarına yönelik ihlallerin de arttığı belirtildi. İlk altı ayda aile içi şiddet sonucu en az 30 kadın ve 7 çocuk yaşamını yitirdi. Toplumsal alanda şiddet sonucu ise 10 kadın ve 2 çocuk hayatını kaybetti. Ayrıca, 15 çocuk cinsel istismara maruz kaldı.
Bölgedeki hapishanelerde de ciddi hak ihlalleri yaşandı. En az 44 mahpus, gerekçe gösterilmeden başka hapishanelere sevk edildi. Mahpusların sağlık ve iletişim hakları ihlal edildi, disiplin cezalarıyla tecrit ve izolasyona maruz kaldılar. Özellikle sağlık hakkı ihlalleri ve hasta mahpusların nitelikli sağlık hizmetine erişememesi dikkat çekti.
İlk altı ayda bölge kentlerinde 88'i çocuk olmak üzere 1164 kişi gözaltına alındı, 4'ü çocuk olmak üzere 165 kişi tutuklandı. Düşünce ve ifade özgürlüğüne yönelik ihlaller kapsamında, 74 soruşturma dosyasında 520 yurttaş hakkında soruşturma başlatıldı.
Raporda, kayyım atamalarının halkın seçme ve seçilme hakkını engellediği vurgulandı. Van ve Hakkâri belediyelerine kayyım atanması, demokratik hakların ihlaline örnek olarak gösterildi.
İş güvenliğinin sağlanmadığı koşullarda yaşanan iş kazalarında en az 29 işçi yaşamını yitirdi, 20 işçi yaralandı. Bölgedeki diğer hak ihlalleri arasında sağlık hakkı ihlalleri, orman yangınları ve ağaç kesimleri yer aldı.
