EMEK HABER - Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo, Sur ilçesine bağlı Kervanpınar Mahallesi’nde planlanan ZENKAR-1 Güneş Enerji Santrali (GES) projesiyle ilgili dört ayrı bakanlığa yazılı soru önergesi verdi. Proje kapsamında verilen ÇED kararı, arkeolojik sit alanı iddiaları ve köyde alınan güvenlik önlemleri Meclis gündemine taşındı.
Temmuz 2022’de Elektrik Piyasası Kanunu’nda yapılan değişiklikle, elektrik depolama tesisi kurma taahhüdü veren şirketlere ihale ve yarışma yapılmaksızın RES ve GES projeleri için önlisans verilebilmesinin önü açılmıştı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın daha önce verdiği bir yanıta göre bu kapsamda yaklaşık 1.500 şirket tarafından 5 bin 968 başvuru yapıldığı açıklanmıştı.
Cupolo, söz konusu düzenlemenin Diyarbakır’daki uygulamalarını ve Kervanpınar’daki projeyi mercek altına aldı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yöneltilen sorular
Milletvekili Cupolo, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na şu soruları yöneltti:
Köylülerin hayvancılığı bitireceği yönündeki defalarca dile getirdiği itirazlara rağmen bu proje için hangi kriterlerle ÇED Olumlu kararı verilmiştir?
Projenin yerleşim yerlerine ve mezarlıklara zarar verecek kadar yakın olması çevresel ve sosyal etki değerlendirmesinde nasıl yer almıştır?
230 dönümlük mera alanının işgal edilmesinin yerel ekosistem ve geçim kaynakları üzerindeki yıkıcı etkisi neden göz ardı edilmiştir?
Arkeolojik sit alanı olduğu tescillenen bir bölge için verilen ÇED kararı, yeni ortaya çıkan usulsüzlük iddiaları kapsamında iptal edilecek midir?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na yöneltilen sorular
Cupolo’nun Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na yönelttiği sorular ise şöyle:
5 Temmuz 2022’de yürürlüğe giren düzenleme kapsamında, yalnızca elektrik depolama tesisi kurma taahhüdü vererek başvuru yapan 1.500 şirketin 5.968 başvurusu içinde kaç tanesi mera ve tarım alanlarını kapsamaktadır?
Kaçı korunması gereken kültür ve tabiat varlıkları alanı üzerinde projelendirilmiştir?
Bu başvurulardan kaç şirketin kaç projesine önlisans verilmiştir? Bu şirketlerin kuruluş illeri/bölgeleri ile yatırım illeri/bölgeleri nerelerdir?
İhale ve yarışma yapılmaksızın verilen lisansların, arkeolojik sit alanları üzerinde yol açtığı hukuki uyuşmazlıklar nasıl çözülecektir?
Batı illerindeki firmaların güneşlenme süresi avantajı nedeniyle Diyarbakır ve Urfa meralarına yönelmesiyle oluşan yerel halk mağduriyetleri için bir önlem alınacak mıdır?
Bu projelerin yerel ekosistem ve geçim kaynakları üzerindeki etkisi nasıl hesaplanmıştır?
İçişleri Bakanlığı’na yöneltilen sorular
25 Şubat 2026’da köyde alınan güvenlik önlemleri de Meclis gündemine taşındı. Cupolo, İçişleri Bakanlığı’na şu soruları yöneltti:
Kervanpınar köyünde yüzlerce askerle yürütülen giriş-çıkış yasaklarının dayandığı yazılı ve resmi bir idari karar bulunmakta mıdır?
Köylülerin tarlalarına, meralarına ve evlerine erişiminin keyfi şekilde kapatılması hangi hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaktadır?
Bir enerji şirketinin ticari faaliyetlerini korumak amacıyla kamu gücünün halkın hürriyetini kısıtlamak için kullanılması hakkında bir soruşturma açılacak mıdır?
Bölgede uygulanan güvenlik önlemlerinin hukuk devleti yerine “şirket devleti” anlayışına hizmet ettiği yönündeki eleştiriler hakkında Bakanlığın değerlendirmesi nedir?
Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yöneltilen sorular
Proje alanının arkeolojik sit statüsüne ilişkin iddialar kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yöneltilen sorular ise şöyle:
“Gırap Bajar Yerleşim Ören Yeri” olarak tescillenen alanda bilirkişi raporuyla mozaik kalıntıları saptanmasına rağmen bu alanlar sit sınırı dışında tutulmuş mudur?
Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü bilirkişi raporlarını ve bilimsel verileri hangi gerekçeyle dikkate almamıştır?
Sit ve tampon bölge sınırlarının ZENKAR-1 projesine yer açacak şekilde kaydırıldığı iddiası hakkında idari bir inceleme yapılmış mıdır?
Koruma kurullarının sınır belirleme kararlarıyla ilgili herhangi bir çıkar çatışması iddiası araştırılmakta mıdır?
