EMEK HABER - Diyarbakır'ın Ocak 2026 ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre %22,9 oranında azaldı. Düşüşün büyük bölümü Irak ve Suriye hatlarında yaşanırken, Diyarbakır'daki kaybın Türkiye ortalamasının çok üzerinde olması, sorunun bölgesel ve yapısal boyutlarını yeniden gündeme getirdi.
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Erdal Avşar, özellikle Suriye hattındaki sert gerilemenin, sınır kapılarında yaşanan fiili tıkanıklığın açık göstergesi olduğunu ifade ederek, "Bu tabloyu küresel daralma ya da Irak-Suriye pazarlarındaki genel gerilemeyle açıklamak mümkün değil. Sorunun adresi nettir: sınır kapıları" dedi.
Irak pazarındaki makas açıldı
Türkiye genelinde Irak'a ihracat Ocak 2026'da bir önceki yıla göre %8,4 gerilerken, Diyarbakır'ın Irak ihracatı aynı dönemde %32,2 düşüş gösterdi. Diyarbakır'ın toplam ihracatının hâlâ %55'inin Irak'a yapıldığını hatırlatan Erdal Avşar, kentteki düşüşün Türkiye ortalamasının çok üzerinde seyretmesinin yapısal sorunlara işaret ettiğini söyledi. Ocak 2026'da Diyarbakır'ın toplam ihracatı %22,9 azalırken, bu düşüşün yaklaşık %88'inin Irak hattındaki kayıptan kaynaklandığına dikkat çekildi.
Suriye ihracatında büyük kayıp
En dikkat çekici tablo ise Suriye ihracatında ortaya çıktı. Ocak 2026 verilerine göre Diyarbakır'ın Suriye'ye ihracatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla %74 oranında geriledi. Aynı dönemde Türkiye'nin Suriye'ye ihracatı ise %6,7 artış gösterdi. Ortaya çıkan farkın olağan piyasa koşullarıyla açıklanamayacağını vurgulayan Avşar, şu değerlendirmede bulundu: "Türkiye genelinde Suriye'ye ihracat artarken, Diyarbakır'ın neredeyse tamamen devre dışı kalması, sınır ticaretinde kent aleyhine işleyen bir mekanizma olduğunu gösteriyor. Cilvegözü çalışıyor, Nusaybin çalışmıyor. Türkiye ihracat yapıyor, Diyarbakır izliyor. Bu sürdürülebilir bir tablo değil.
Sorunun adresi: sınır kapıları
Diyarbakır'ın Suriye hattındaki sert düşüşün temel nedeninin Nusaybin Sınır Kapısı'nın ticari geçişler açısından işlevsiz bırakılması olduğunu ifade eden Erdal Avşar, Suriye ticaretinin fiilen Cilvegözü Sınır Kapısı'na sıkıştırıldığını söyledi. Bu durumun Diyarbakırlı ihracatçıyı hem lojistik hem maliyet açısından dezavantajlı hale getirdiğini belirten Avşar, sınır ticaretinde eşitsiz bir yapı oluştuğuna dikkat çekti. Resmi açıklamalarla sahadaki gerçekliğin örtüşmediğini dile getiren Avşar, sınır kapılarında yaşanan belirsizliklerin ihracatçıyı pazardan uzaklaştırdığını vurgulayarak, "Kâğıt üzerinde açık olan kapılar, fiiliyatta ihracatçıya kapalı. Lojistik belirsizlik, ödeme riskleri ve keyfi uygulamalar Diyarbakırlı firmayı devre dışı bırakıyor" değerlendirmesini yaptı.
'Bu sadece ihracat değil, istihdam meselesi'
İhracattaki her düşüşün doğrudan üretim ve istihdama yansıdığını vurgulayan DTSO Başkan Yardımcısı Erdal Avşar, merkezi idareye şu çağrıda bulundu: "Bu tablo devam ederse Diyarbakır sadece pazar kaybetmez, üretim kabiliyeti de zayıflar. Sınır kapılarıyla ilgili acil ve bölge lehine bir düzenleme şarttır."